Case: Twee lijnen, één mens: de uitdaging van dubbele aansturing

In veel moderne organisaties werken mensen in meerdere ‘structuren’ tegelijk. Binnen een afdeling hebben we bijvoorbeeld teams én gildes. Teams richten zich op het leveren van resultaat voor klanten of projecten. Gildes zijn gericht op vakontwikkeling, kennisdeling en innovatie. Sommige collega’s zijn actief in beide. Dat klinkt als een rijk ecosysteem van samenwerking — en dat ís het ook — maar het brengt een complexiteit met zich mee die we niet mogen negeren. Want deze collega’s krijgen opdrachten, verzoeken en verwachtingen vanuit twee kanten: hun team én hun gilde. En hoewel beide waardevol zijn, ontstaat er een spanningsveld. Want waar ligt hun primaire loyaliteit? Wat krijgt voorrang als beide lijnen iets vragen? Het gevolg: ruis. In de communicatie, in de prioritering, en uiteindelijk in de energie van mensen.

En hoewel beide waardevol zijn, ontstaat er een vraagstuk:

Welke lijn krijgt prioriteit als beide iets vragen?

Het gevolg:

• Onzekerheid over waar de loyaliteit moet liggen
• Verwarring in prioritering
• Ruis in de samenwerking
• Verminderde energie en focus bij mensen

Wat we hier zien is geen individueel probleem, maar een patroon.

Vanuit een systemische bril is dit geen communicatiefout of persoonlijk onvermogen, maar een teken dat het systeem onhelder is. Het is essentieel om helderheid te creëren over:

• Ordening: Wie bepaalt wat? Welke lijn heeft het mandaat op welk moment?
• Loyaliteit: Mensen willen trouw zijn — maar aan wie? Het systeem moet die keuze niet onduidelijk maken.
• Balans in geven en nemen: Als iemand structureel overvraagd wordt vanuit twee richtingen, raakt de balans zoek.

Mensen worden heen en weer getrokken, en gaan noodgedwongen zelf prioriteren op basis van wat het meest urgent lijkt — en dat hoeft niet het meest belangrijk te zijn.

Door dit niet te benaderen als een kwestie van individuele keuzes of communicatieproblemen, maar als een systemisch vraagstuk, kunnen we duurzame oplossingen vinden. Bijvoorbeeld door:

• Rollen en verantwoordelijkheden expliciet te maken
• Rituelen of overlegvormen te creëren waarin prioriteiten worden afgestemd
• Te erkennen dat meervoudige loyaliteit vraagt om meervoudige helderheid

 Hoe ik hierbij help

Ik begeleid organisaties, afdelingen en teams om deze meervoudige loyaliteiten zichtbaar te maken en bespreekbaar te krijgen. Samen brengen we de patronen in kaart, maken we mandaten en verwachtingen expliciet, en ontwerpen we overlegvormen waarin prioriteiten helder worden afgestemd.

Het resultaat

• Minder ruis, meer duidelijkheid
• Teams en gildes die elkaar versterken in plaats van beconcurreren
• Medewerkers die met energie en focus kunnen bijdragen

Herken jij dit spanningsveld in jouw organisatie? Ik kijk graag met je mee hoe we jouw teams en gildes wendbaarder én duidelijker kunnen maken.